Z Małopolska w II Wojnie Światowej


KURDZIEL-KRYNICKI Tadeusz     
Urodzony 5 września 1917 r. w Krakowie. Był pedagogiem z wykształcenia. Został przybocznym III Podgórskiej Drużyny Harcerzy, którą współorganizował. Należał do twórców ruchu zuchowego. W 1933 r. prowadził, pierwszą w hufcu podgórskim, kolonię zuchową w Witowie. W 1935 r. zdał maturę i egzamin nauczycielski. Pracował w Tarnowie. Został zastępcą komendanta Hufca w Tarnowie. Organizował drużyny zuchowe. W 1936 r. prowadził kurs wodzów zuchowych w Leluchowie k. Muszyny. Od 1937 r. podjął pracę w szkole Powszechnej nr 1, później nr 2, w Nowym Targu. Został zastepcą komendanta Hufca w Nowym Targu. Był instruktorem powiatowym Towarzystwa Szkoły Ludowej na Spiszu i Orawie. W czasie wakacji 1939 r. został delegowany do Rumunii. Zorganizował hufiec harcerski w Czerniowcach, wspomagał tamtejszą polonię. Powrócił do Polski tuż przed wybuchem wojny. W sierpniu 1939 r. został skierowany na stanowisko kierownika szkoły w Rabce-Ponicach. Z chwilą wybuchu wojny zmobilizowano go. Wraz z grupą rezerwistów dotarł koleją do Radymna. Dostał się do niewoli. Był świadkiem egzekucji na grupie oficerów policji. Udało mu się zbiec z transportu jenieckiego. Dotarł do Rabki i włączył się w działalność konspiracyjną. Wspólnie z pułkownikiem Wojciechem Stano organizował kolportaż konspiracyjnej prasy dla Niemców. 20 czerwca 1941 r. został aresztowany przez zakopiańskie gestapo. Osadzono go w „Palace” w celi nr 4. W czasie śledztwa torturowano go. Został omyłkowo zwolniony przez czasowego szefa zakopiańskiego gestapo. Otrzymał jednak nakaz opuszczenia powiatu nowotarskiego i zakaz pracy nauczycielskiej. Zamieszkał w Krakowie. 10 grudnia 1941 r. za nielegalny powrót na teren powiatu nowotarskiego został aresztowany. Osadzono go w więzieniu w Nowym Targu. Po 25 dniach pomagania niemieckiemu lekarzowi z powodu epidemii zakaźnej choroby (prawdopodobnie tyfusu) został zwolniony i powrócił do Krakowa. 6 sierpnia 1944 r., w czasie tzw. czarnej niedzieli, został aresztowany w Krakowie i osadzony w KL Płaszów. Zgłosił się na ochotnika do transportu na roboty. Udało mu się zbiec z transportu. Ukrywał się w Dąbrowie Tarnowskiej, a później u rodziców w Krakowie. Od kwietnia 1945 r. organizował administrację i zaopatrzenie dla Technikum w Bytomiu. Został komendantem Hufca Związku Harcerstwa Polskiego. Zorganizował harcerskie i kulturalne życie miasta. Stworzył Dom Harcerza i bibliotekę. W latach pięćdziesiątych wycofał się z harcerstwa. Przeniósł się do Warszawy. Pracował w Ministerstwie Skupu na stanowisku Naczelnika Wydziału Planowania i Sprawozdawczości, a następnie w Głównym Urzędzie Statystycznym na stanowisku Naczelnika Inspekcji. Był działaczem Komitety Przeciwalkoholowego.   
Zmarł 29 listopada 1988 r. w Warszawie, pochowany został na cmentarzu komunalnym w Wólce Węglowej.  
Był żonaty z Krystyną Bogucką, mieli córkę Irenę (ekonomistkę) i syna Ryszarda (elektryka).    
T. Gaweł, Pokłon Tym, Którzy tworzyli…, Kraków 1999, s. 116, 117, 118;