Z Małopolska w II Wojnie Światowej

MACHEJEK Władysław.  
Urodzony 25 lutego 1920 r. w Chodowie. Syn Jakuba i Franciszki. Miał braci Jana i Stanisława. Ukończył miechowskie gimnazjum. Studiował w Wyższej Szkole Handlowej w Krakowie. Od 1936 r. należał do Komunistycznego Związku Młodzieży Polskiej. Od października 1939 r. działał w konspiracji. Nie chciano go przyjąć do organizacji „Racławice”. Kontaktował się z dr Kwarto z Jędrzejowa ze Stowarzyszenia Przyjaciół ZSRR. W sierpniu 1941 r. został zwerbowany przez Emila Dziedzica do „Polski Ludowej”. W lutym 1942 r. przekazał w miechowskie informację Emila Dziedzica o powstaniu Polskiej Partii Robotniczej. W jego domu w Chodowie nastąpiło spotkanie założycielskie jednej z komórek. Uczetniczyli w nim m.in. Emil Dziedzic i Bolesław Skowron. Przeszedł do Placówki Chodów (Dzielnicy Kula) w Okręgu Miechów Polskiej Partii Robotniczej. Używał pseudonimów „Garbaty”, „Leśniak”, „Redaktor”. Od lipca 1942 r. był członkiem kierownictwa Okręgu Miechów Polskiej Partii Robotniczej. W domu rodziców powielał organ okręgowego komitetu „Głos Miechowa”. W efekcie jego działań władze niemieckie aresztowały, osadziły w więzieniu Montelupich i doprowadziły do śmierci jego rodziców Jakuba i Franciszkę oraz braci Jana i Stanisława. Kontaktował się z Leonidem Czetyrką. W październiku 1942 r. redagował „Naszą Trybunę” w Charsznicy, a także „Nową Trybunę”. Od 28 lipca 1944 r. był poszukiwany przez Gestapo. Ukrywał się u swego wuja w Pstroszycach. Informował o tym władze niemieckie anonim przechwycony przez kontrwywiad Związku Walki Zbrojnej. Pomimo swego komunizmu został ostrzeżony przez członka Związku Walki Zbrojnej Juliana Piwowarskiego i zdołał uniknąć aresztowania. Przewodniczył Powiatowej Radzie Narodowej w Miechowie. Od lutego 1945 r. był I sekretarzem Komitatu Powiatowego Polskiej Partii Robotniczej w Nowym Targu. W 1945 r. popierał Stanisława Strzałkę na stanowisko szefa Powiatowego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Nowym Targu przeciwko Józefowi Kurasiowi „Ogień”, który także starał się o to stanowisko. Od października 1945 r. należał do Zarządu Wojewódzkiego Związku Uczestników Walki Zbrojnej o Niepodległość i Demokrację w Krakowie. Pracował jako redaktor „Głosu Pracy’, „Echa Krakowa”, „Dziennika Literackiego” i „Życia Literackiego”. Przez 40 lat był redaktorem naczelnym „Życia Literackiego”. Był członkiem Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie i posłem na Sejm. Został awansowany na stopień porucznika ludowego Wojska Polskiego.            
Zmarł 21 grudnia 1991 r. Został pochowany na cmentarzu w Krakowie-Batowicach.           
Dobroszycki Lucjan, Zaginiona prasa konspiracyjna z lat 1939 – 1945, „Najnowsze Dzieje Polski” 1963 nr 7, s. 186; Grzywacz-Świtalski Łukasz, Z walk na Podkarpaciu, Warszawa 1971, s. 66; Guzik Józef, Działacze i partyzanci Ziemi Miechowskiej 1939-1945, Wawrzeńczyce 1983, s. 34; Jankowski Stanisław Maria, Czarny nadaje o trzeciej, Warszawa 1979, s. 64; Korkuć Maciej, Kuraś Józef, [w:] Małopolski Słownik Biograficzny Uczestników Działań Niepodległościowych 1939-1956 t. 3, Kraków 1998, s. 95; Machejek Władysław, PPR w Krakowie - luty 1942, „Gazeta Krakowska” 1987 nr 30 5 lutego 1987 s 3; Matusak Piotr, Front walki propagandowej w polskim ruchu oporu 1939 – 1945, „Wojskowy Przegląd Historyczny” 1980 nr 1/2, s. 167; Nekrolog Władysława Machejka, „Dziennik Polski” 1991 nr 297, s. 10; Słownik uczestniczek walki o niepodległość Polski 1939-1945, Warszawa 1988, s. 253; W.M., Związek Uczestników Walki Zbrojnej o Niepodległość i Demokrację, „Dziennik Polski” 1945 nr 249, s. 5; Ważniewski Władysław, Miechowsko-pińczowscy komuniści w konspiracji 1939 – 1943, „Najnowsze Dzieje Polski” 1967 nr 11, s. 35, 37;