Z Małopolska w II Wojnie Światowej


Frančić Vilim. 
Urodzony 1 maja 1896 r. w Darucvar (Chorwacja). Syn Djura Gjura (kolejarza) i Josipy z d. Budulak. Do szkoły uczęszczał w Podgórzu. Od 1911 r. należał do drużyny skautowej w Podgórzu. W 1913 r. uczestniczył w zlocie skautowym we Lwowie. W 1914 r. wstąpił do II Brygady Legionów. Został kontuzjowany na froncie i powrócił do gimnazjum. Maturę zdał w 1916 r. w Gimnazjum Św. Anny w Krakowie. Studiował na Uniwersytecie im. Karola w Pradze, następnie w Grazu i Wiedniu. Studia ukończył na Uniwersytecie Jagiellońskim. Od 1922 r. był lektorem slawistyki, równoczesnie był kierownikiem Szkoły Handlowej w Proszowicach. W 1924 r. obronił pracę doktorską „Serbskie pieśni bohaterskie o Kossowie i ich dzieje w Polsce”. W 1927 r. złożył egzamin kwalifikacyjny i rozpoczął pracę w Państwowym Klasyczno-Humanistycznym Gimnazjum w Królewskiej Hucie (dziś Chorzów). W 1928 r., z ramienia Zarządu Towarzystwa Nauczycieli Szkół Średnich i Wyższych na Śląsku został powołany na stanowisko dyrektora administracyjnego nowo utworzonego Śląskiego Instytutu Pedagogicznego. W 1932 r. Wydział Oświaty Śląskiego Urzędu Wojewódzkiego powołał go na stanowisko dyrektora Państwowego Gimnazjum Klasycznego i Humanistycznego w Katowicach. Współpracował z redakcjami uczniowskich pism „Nasze Pisemko” i „Śmiało”. Wspomagł uczniowskie koła naukowe i zespoły teatralne. Prowadził Międzyszkolny Komitet rozwijający działalność kulturalną w Katowicach. W 1938 r. objął obowiazki wizytatora szkół średnich Kuratorium Okręgu Szkolnego Krakowskiego. 6 listopada 1939 r. został aresztowany w czasie „Sonderaktion Krakau”[1]. Osadzono go w więzieniu Montelupich[2]. Został przeniesiony do koszar przy ul. Mazowieckiej w Krakowie[3]. Przewieziono go do więzienia we Wrocławiu[4]. Został osadzony w KL Sachsenhausen[5]. 8 lutego 1940 r. został zwolniony z obozu[6]. Po powrocie do Krakowa wziął udział w tajnym nauczaniu na szczeblu gimnazjalnym i uniwersyteckim. Organizował pomoc dla bezrobotnych w czasie okupacji pracowników naukowych Uniwersytetu Jagiellońskiego. Oficjalnie był zatrudniony w szkole zawodowej. W 1945 r. powrócił do pracy w Kuratorium Krakowskim i w Instytucie Języków Slowiańskich Uniwersytetu Jagiellońskiego. Od 1951 r. kierował Studium Praktycznego Języków Obcych, był sekretarzem Studium Słowiańskiego. W 1956 r. mianowano go zastępcą profesora w katedrze Filologii Słowiańskiej Uniwersytetu Jagiellońskiego. W 1961 r. uzyskał stanowisko docenta Uniwersytetu Jagiellońskiego.           
Zmarł 16 września 1978 r. w Krakowie, został pochowany na cmentarzu Rakowickim.   
Od 1925 r. był żonaty z Kazimierą Zamojską, mieli syna Mirosława (profesora historii UJ) i córke Maję (farmaceutkę).
Gaweł Tadeusz, Pokłon Tym, którzy tworzyli . . ., Kraków 1999, s. 65, 66;Gwiazdomorski Jan, Wspomnienia z Sachsenhausen, Kraków 1969, s. 267; Kronika Krakowa 1978, Kraków 1984, s. 267; Urbańczyk Stanisław, Uniwersytet za kolczastym drutem, Kraków 1969, s. 272; Wroński Tadeusz, Kronika okupowanego Krakowa, Kraków 1974, s. 47, 402;



[1] Gwiazdomorski Jan, Wspomnienia z Sachsenhausen, Kraków 1969, s. 268;

[2] Gwiazdomorski Jan, Wspomnienia z Sachsenhausen, Kraków 1969, s. 268;

[3] Gwiazdomorski Jan, Wspomnienia z Sachsenhausen, Kraków 1969, s. 268;

[4] Gwiazdomorski Jan, Wspomnienia z Sachsenhausen, Kraków 1969, s. 268;

[5] Wroński Tadeusz, Kronika okupowanego Krakowa, Kraków 1974, s. 47, 402;

[6] Wroński Tadeusz, Kronika okupowanego Krakowa, Kraków 1974, s. 47, 402;